Een manager vertelde me laatst dat hij gek werd van de vele discussies in zijn team over politiek en maatschappij. Niet de gesprekken zelf vond hij een probleem, maar wel de felheid ervan.
Met de Tweede Kamerverkiezingen voor de deur, zullen die gesprekken alleen maar toenemen. En ze zullen ook scherper worden.
Best wel lastig toch? Wat ga je doen? Die gesprekken laten gebeuren, juist verbieden of gewoon afspraken met elkaar? Voor elke optie is wat te zeggen. Ik bekijk het in dit artikel onder meer vanuit de missie van de onderneming. Daarmee doel ik op de fundamentele bestaansreden van de organisatie. Waarom zij er überhaupt is en wat zij wil betekenen voor haar stakeholders.
Uit Amerikaans onderzoek van Gallup blijkt dat gesprekken over politiek op de werkvloer alomtegenwoordig zijn. Bijna de helft van de werknemers voert ze, vooral op kantoor en vooral in omgevingen met een overwegend mannelijk personeelsbestand.
Tegenstanders wijzen erop dat politiek-maatschappelijke gesprekken kunnen leiden tot verdeeldheid, spanningen en isolement. Voorstanders denken dat die gesprekken juist leiden tot verbondenheid en inclusie.
Beide kampen hebben een punt.
Gallup constateert namelijk dat dergelijke gesprekken (Gallup focust op politieke gesprekken) zowel positieve als negatieve effecten hebben op medewerkers. Zo zegt 14% van de medewerkers dat zulke gesprekken hen meer het gevoel geven erbij te horen, en geeft 11% aan dat ze zich door gedeelde politieke opvattingen hechter zijn gaan voelen met een collega.
Tegelijkertijd zegt 12% dat politieke gesprekken op het werk hen ongemakkelijk maken, en meldt 3% dat zij oneerlijk zijn behandeld vanwege hun opvattingen.
Voel je het schuren?
Maar wat als die gesprekken afleiden van het werk? Als ze zorgen voor ruis en prestaties onder druk zetten? De CEO van Bitcoin – Brian Armstrong – worstelde hiermee. Hij besloot de missie centraal zet te zetten en korte metten te maken met discussies die niet direct bijdragen aan het realiseren van die missie. Lees vooral dit inmiddels beruchte memo. Hierin benadrukt Armstrong dat Coinbase een mission focused company is.
Van medewerkers wordt verwacht hij dat zij zich terughoudend opstellen in discussies die niets met de bedrijfsdoelen te maken hebben.
Hij formuleerde het als volgt:
We won’t:
a) debate causes or political candidates internally that are unrelated to work
b) expect the company to represent our personal beliefs externally
c) assume negative intent, or not have each other’s back
d) take on activism outside of our core mission at work
En medewerkers die het er niet mee eens waren, konden vertrekken. ‘We decided to make a generous exit package available to any employee who didn’t feel they could be on board with this direction.’
Die keuze heeft veel ophef veroorzaakt. Om eerlijk te zijn, als ondernemer snap ik die focus op de missie wel en heb ik me ook vaak groen en geel geërgerd aan politiek geladen discussies waar geen einde aan leek te komen.
Aan de andere kant, we leven in een democratie. Het is volstrekt logisch dat er over politiek gepraat wordt. Zeker als je onderneming midden in de samenleving staat. Je kunt de maatschappelijke context waarin de onderneming opereert gewoonweg niet buitensluiten.
Bovendien, in een tijd waarin stakeholders verwachten dat bedrijven positie kiezen en hun maatschappelijke rol serieus nemen, is het niet willen praten over politiek-maatschappelijke onderwerpen ook behoorlijk wereldvreemd. Wat doet het met je reputatie op de arbeidsmarkt? Wat doet het met medewerkerbetrokkenheid? Stel dat talenten er niet voor kiezen om voor jouw bedrijf te werken, welke impact heeft dát op het realiseren van je missie?
Het verbieden van politiek-maatschappelijke gesprekken lijkt mij dan ook lastig. Maar toch. We kunnen toch ook niet ontkennen dat die gesprekken een negatieve impact kunnen hebben? Tja, die impact hangt sterk af van de organisatiecultuur en employee engagement.
‘Employee engagement may have a buffering effect on political discussions, increasing the chance that employees give trusted coworkers the benefit of the doubt during political discussions, even if they disagree. Likewise, they may feel safe expressing contrary opinions of their own.’
Het advies aan leiders en managers:
Het punt is niet óf er over politiek of maatschappelijke issues gesproken wordt op het werk, maar hoe je ervoor zorgt dat zulke gesprekken bijdragen aan samenwerking, onderling vertrouwen en een cultuur van gezond en relevant maatschappelijk engagement.
Hoe gaaf zou het zijn, als die gesprekken een dynamiek creëren die als een magneet werkt op de arbeidsmarkt? Of dat we met elkaar kunnen laten zien dat gesprekken over onderwerpen die ons allemaal aan het hart gaan niet leiden tot polarisatie en irritatie maar juist tot verbinding, wederzijds begrip en ongekende prestaties?
En natuurlijk gaat dit artikel ook over het omgaan met spanningen.Spanning tussen bedrijfsmissie en maatschappelijke betrokkenheid. Spanning tussen vrijheid en beteugeling. Spanning tussen een vocale minderheid en een zwijgende meerderheid.
Hoe ga je daar mee om? Dat is niet eenvoudig. Het is een duivels dilemma. Wij denken graag mee.
Dit artikel is geschreven door Frank Körver. Meer weten? In gesprek over een lastig dilemma? Neem direct contact op met Frank of met een van de andere partners van Duivelse Dilemma’s.